Het verhaal van het Burgemeestershof

De wortels: 't Hof te Bernaige

De voorgeschiedenis van het Burgemeestershof begint bij 't Hof te Bernaige, een middeleeuwse hofstede op amper 200 meter afstand in de Kortenbosstraat. Dit goed bestond uit leengronden die afhankelijk waren van de heerlijkheid van Dendermonde. Bij een boedelscheiding in 1496, na de dood van Ryckaert Utenhove, werd het beschreven als een goed van "VI bunderen XXX roeden lants" — een aanzienlijk domein.

In de 16e eeuw kwam de hoeve in handen van de heren van Ladeuze. In 1539 werd Jacob de St-Genois, heer van Ladeuze, vermeld als eigenaar, met een oppervlakte van maar liefst 30 bunder (zo'n 40 hectare). Maar de achteruitgang ging snel: door lage landbouwopbrengsten en voortdurende verbrokkeling bedroeg de oppervlakte in 1683 nog nauwelijks 7,5 bunder.

In de 19e eeuw restte nog slechts een vervallen woning met lemen muren en houten stallen. In 1874 werd het huis gesloopt, en in 1898 de stallen. Zo verdween 't Hof te Bernaige — maar het zaad voor het Burgemeestershof was al lang gezaaid.

De Ferrariskaart van 1777

De eerste vermelding van een landbouwbedrijf op de huidige locatie vinden we op de beroemde Kabinetskaart van graaf J.J. de Ferraris uit 1777 — de oudste gedetailleerde kaart van de Zuidelijke Nederlanden. De hoeve staat er duidelijk op afgebeeld op de wijk "de Poepelboom", de toenmalige naam voor de omgeving van de huidige Kriephoekstraat.

Met grote waarschijnlijkheid waren Gerardus De Corte en zijn echtgenote Josijntjen De Clercq de eerste bewoners van de hofstede die we nu kennen als het Burgemeestershof. Het oudste gebouw — links van het latere herenhuis, opgetrokken in scheldesteen — dateert vermoedelijk uit deze periode. In de achtergevel bevindt zich een opmerkelijk muuranker met de gravering "XIIII", een verwijzing naar de adellijke familie Vilain XIIII die destijds het land van Aalst bestuurde.

Kasteeltje Valkensteen

In de buurt, aan de weg naar Oordegem (de huidige Hauwstraat), stond eind 14e eeuw een klein omwald kasteeltje genaamd "Valkensteen". Het zou hebben toebehoord aan Hugolet, zoon van de heer van Oordegem. Met een ophaalbrug en later een stenen brug was het een markant punt in het landschap. De gedeeltelijk verharde weg langs Valkensteen naar Oordegem speelde een cruciale rol bij de inplanting van het Burgemeestershof — het transport van landbouwproducten maakte deze ligging bijzonder aantrekkelijk.

De familie Galmart en de burgemeesterstijd

In 1784 huwde Livina-Judoca De Corte met Jacobus Galmart uit Oordegem. Omstreeks 1795 namen zij de ouderlijke hoeve over. Jacobus werd burgemeester van Massemen-Westrem van 1792 tot 1794 — de eerste in een reeks van burgemeesters die de hoeve zouden bewonen.

Het was hun zoon Benedikt Galmart die de hoeve echt groot maakte. Met zo'n 20 hectare landbouwgrond en verschillende knechten en meiden was hij een van de grootste belastingbetalers van de gemeente. Benedikt diende als burgemeester van Massemen-Westrem gedurende maar liefst 31 jaar — van 1855 tot 1879 en opnieuw van 1884 tot 1891. Het is deze lange band met het burgemeesterschap die de hoeve haar huidige naam gaf.

In 1863 liet burgemeester Galmart aan de overzijde van de Kortenbosstraat een kapelletje bouwen, ter nagedachtenis van zijn jong overleden vrouw Victoire Coorde. Zij stierf in 1843, amper 32 jaar oud.

Clementina: de bouwer van het herenhuis

Clementina Galmart, dochter van Benedikt, was een bijzondere vrouw. Na haar huwelijk in 1859 met Donatus Meuleman nam zij vanaf 1870 de leiding van de hoeve op zich. Zij liet de oude hofstede gedeeltelijk slopen en bouwde het statige herenhuis dat vandaag nog steeds het hart van het Burgemeestershof vormt.

Het jaartal 1870 werd teruggevonden in de schouw op de zolder van het herenhuis — het bewijs van de bouw. Clementina liet ook de hele hofstede grondig herschikken: houten stallen werden vervangen door gemetselde gebouwen. Zij overleefde haar echtgenoot met meer dan 30 jaar en overleed in haar woning in 1905.

De "spookhoeve" in oorlogstijd

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg het Burgemeestershof een bijzondere reputatie. De hoeve werd verhuurd aan Ernest Vlaeminck en Clara De Neve, en al snel deed het verhaal de ronde van een "spookhoeve": het klokje op de nok ging op onverklaarbare tijdstippen luiden, koeien liepen 's nachts opeens los, en de grote poort aan de Kortenbosstraat ging vanzelf open en dicht.

Na de oorlog werd alles duidelijk: de mysterieuze gebeurtenissen hadden te maken met sluikslachtingen en de bijhorende smokkelpraktijken. Ongewenste pottenkijkers werden op creatieve wijze op een veilige afstand gehouden.

Van vervallen hoeve tot B&B

Na decennia als landbouwbedrijf — laatst uitgebaat door de familie François — stond de hoeve sinds 2006 leeg. In 2007 werd het goed aangekocht en begon een grondige restauratie met oog en respect voor het historisch erfgoed. De gebouwen staan op de lijst van waardevol bouwkundig erfgoed, wat een goedkeuring vereiste van de Vlaamse administratie voor monumentenzorg.

De restauratie was een enorme onderneming: het gebouw aan de noordzijde had muren die door methaangassen waren aangetast. Het oostelijk gebouw bleek geen enkele fundering te bezitten en moest meter per meter "ondergoten" worden. Overal werden de mooie oude eiken en olmen gebinten vakkundig hersteld.

Na de restauratie deed de hoeve jarenlang dienst als feestzaal en evenementenlocatie. In 2021 kwam het goed in ons bezit en gaven we het een nieuwe bestemming: een B&B met vier sfeervolle kamers — elk met een naam die verwijst naar dit rijke verleden. In 2022 werd het privé-wellnesscomplex toegevoegd en maakt het geheel compleet.

De namen van onze kamers

Tijdlijn